Lần đầu cầm lái một chiếc xe ô tô lạ, dù là xe thuê, xe mượn hay xe vừa mới mua, không ít tài xế vẫn khó tránh khỏi cảm giác hồi hộp. Mọi chi tiết tưởng chừng quen thuộc bỗng trở nên khác lạ. Chỉ cần chậm một nhịp hoặc thao tác chưa chính xác, người lái có thể rơi vào trạng thái lúng túng, làm giảm sự chủ động và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi lưu thông trên đường.
Thực tế cho thấy, nhiều tình huống rủi ro không xuất phát từ việc thiếu kỹ năng lái xe ô tô, mà đến từ việc tài xế chưa kịp làm quen với chiếc xe. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ cách làm quen xe ô tô trước khi lái một cách bài bản và dễ áp dụng, giúp bạn nhanh chóng làm chủ chiếc xe lạ, tự tin hơn sau vô lăng và đảm bảo an toàn ngay từ những phút đầu tiên.
Vì sao cần làm quen xe ô tô trước khi lái?
Nhiều tài xế, đặc biệt là người đã có kinh nghiệm lái xe thường chủ quan khi cầm lái một chiếc xe lạ. Tuy nhiên, trên thực tế thì mỗi dòng xe, thậm chí mỗi đời xe đều có sự khác biệt rõ rệt.
Trước hết, việc làm quen xe giúp giảm nguy cơ thao tác sai. Nhầm cần số, không tìm được nút bật đèn hay gạt mưa trong lúc trời mưa lớn là những tình huống không hề hiếm gặp. Khi đang di chuyển trên đường, chỉ một vài giây lúng túng cũng có thể dẫn đến rủi ro.
Thứ hai, mỗi xe có cảm giác lái khác nhau. Có xe chân ga rất nhạy, chỉ cần nhấn nhẹ là xe đã vọt lên; có xe phanh ăn sâu, có xe lại cần lực đạp mạnh hơn. Nếu chưa quen, tài xế rất dễ bị giật mình, đạp phanh gấp hoặc tăng tốc đột ngột.
Ngoài ra, việc làm quen xe ô tô trước khi lái còn giúp người lái tự tin hơn về tâm lý. Khi đã nắm rõ các chức năng cơ bản và cảm nhận được phản hồi của xe, bạn sẽ bớt căng thẳng, tập trung tốt hơn vào quan sát và xử lý tình huống giao thông.
Đặc biệt, điều này cực kỳ quan trọng khi bạn lái xe thuê, xe mượn, xe công ty, xe gia đình khác loại, hoặc khi vừa chuyển từ xe số sàn sang số tự động (và ngược lại).
Cách làm quen xe ô tô trước khi lái
Lái một chiếc xe ô tô chưa từng sử dụng trước đó luôn khiến nhiều người cảm thấy không thoải mái, đặc biệt là trong những phút đầu tiên. Tuy nhiên, nếu biết cách làm quen đúng cách, bạn hoàn toàn có thể nhanh chóng thích nghi với chiếc xe lạ. Những bước đơn giản dưới đây sẽ giúp bạn tự tin hơn sau vô lăng và tránh được những tình huống lúng túng không đáng có.
Quan sát tổng thể xe trước khi vào cabin
Trước khi ngồi vào ghế lái, hãy dành một chút thời gian để quan sát tổng thể chiếc xe từ bên ngoài. Việc này giúp bạn hình dung được kích thước và dáng xe, đây đều là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác lái.
Ngoài ra, bạn cũng nên để ý vị trí gương chiếu hậu, camera lùi, cảm biến va chạm (nếu có). Biết trước những “trợ thủ” này sẽ giúp bạn tận dụng tốt hơn khi di chuyển, đặc biệt là lúc lùi xe hoặc đỗ xe.
Điều chỉnh ghế lái, vô-lăng và gương chiếu hậu
Đây là bước rất quan trọng nhưng lại thường bị bỏ qua khi lái xe lạ. Tư thế ngồi không phù hợp không chỉ gây mỏi mệt mà còn ảnh hưởng đến khả năng xử lý tình huống.
Trước tiên, hãy điều chỉnh ghế sao cho bạn đạp hết chân ga và phanh mà chân vẫn hơi co, không bị với. Lưng ghế nên ngả vừa phải để lưng tựa thoải mái, hai tay đặt trên vô-lăng không bị gồng.
Tiếp theo là vô-lăng. Khoảng cách từ vô-lăng đến ngực nên đủ xa để an toàn nhưng vẫn dễ xoay trở. Nếu xe có vô-lăng chỉnh điện hoặc chỉnh cơ, hãy tận dụng để tìm vị trí phù hợp nhất.
Cuối cùng, chỉnh gương chiếu hậu trong xe và hai gương bên sao cho giảm tối đa điểm mù. Gương trong xe giúp bạn quan sát phía sau, còn gương hai bên cần điều chỉnh để vừa thấy thân xe vừa bao quát làn đường.
Làm quen bảng điều khiển và các nút chức năng
Mỗi hãng xe có cách bố trí bảng điều khiển khác nhau. Nếu không làm quen trước, bạn sẽ rất dễ lúng túng khi cần thao tác nhanh.
Hãy xác định vị trí các nút cơ bản như đèn chiếu sáng, xi-nhan, gạt mưa, đèn cảnh báo nguy hiểm, điều hòa, chỉnh gió, màn hình trung tâm (nếu có)...
Bạn không cần nhớ hết mọi chức năng nâng cao, nhưng những nút sử dụng thường xuyên phải nằm trong tầm tay và tầm nhớ. Khi đang lái xe, việc phải cúi xuống tìm nút bấm là cực kỳ nguy hiểm.
Kiểm tra cần số, chế độ lái và phanh tay
Một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa các xe chính là hộp số. Nếu bạn quen lái xe số tự động nhưng hôm nay lại cầm lái xe số sàn (hoặc ngược lại), hãy đặc biệt chú ý.
Với xe số tự động, hãy làm quen với thứ tự các chế độ như P – R – N – D, cũng như các chế độ phụ như L, S hay M (nếu có). Đừng quên kiểm tra xem xe sử dụng phanh tay cơ hay phanh tay điện tử, vì cách sử dụng hoàn toàn khác nhau.
Với xe số sàn, cần xác định rõ vị trí các cấp số, độ nặng nhẹ của chân côn. Việc này giúp bạn tránh bị chết máy hoặc sang số không mượt khi bắt đầu di chuyển.
Cảm nhận chân ga – chân phanh khi xe chưa di chuyển
Trước khi cho xe lăn bánh, hãy đạp thử chân ga và chân phanh khi xe vẫn đang đứng yên (ở chế độ an toàn). Việc này giúp bạn cảm nhận được độ nhạy của bàn đạp.
Có những xe chỉ cần nhấn nhẹ là ga đã phản hồi mạnh, trong khi có xe cần lực đạp nhiều hơn. Tương tự, phanh có xe “ăn” rất sớm, có xe lại cần đạp sâu. Nếu không làm quen trước, bạn rất dễ bị giật mình khi xe tăng tốc hoặc phanh gấp.
Chạy thử quãng ngắn ở tốc độ thấp
Sau khi đã hoàn tất các bước trên, hãy cho xe chạy thử một quãng ngắn với tốc độ thấp, lý tưởng nhất là trong bãi đỗ xe hoặc đoạn đường vắng.
Ở giai đoạn này, bạn nên tập trung vào việc cảm nhận vô-lăng, bán kính quay đầu, độ mượt khi đánh lái và khả năng tăng – giảm tốc của xe. Hãy thử lùi xe, quay đầu, dừng – khởi hành để nắm rõ phản hồi của xe trong những tình huống cơ bản.
Chỉ khi đã cảm thấy quen tay, bạn mới nên di chuyển ra đường đông xe hơn.
Những lưu ý quan trọng khi lái xe ô tô lạ lần đầu
Lái xe ô tô lạ không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến tâm lý và thói quen xử lý tình huống. Những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn chủ động hơn và tự tin hơn trong suốt hành trình đầu tiên.
- Không vội vàng khi mới bắt đầu di chuyển: Luôn ghi nhớ rằng bạn đang điều khiển một chiếc xe chưa hoàn toàn quen thuộc. Hãy dành thời gian để cảm nhận phản hồi của xe thay vì xử lý theo thói quen cũ.
- Duy trì tốc độ vừa phải, tăng ga từ từ: Tránh đạp ga mạnh ngay từ đầu để hạn chế tình trạng xe giật hoặc tăng tốc đột ngột, đặc biệt với những dòng xe có chân ga nhạy.
- Giữ khoảng cách an toàn lớn hơn bình thường: Khoảng cách đủ rộng sẽ giúp bạn có thêm thời gian xử lý trong trường hợp cần phanh gấp hoặc gặp tình huống bất ngờ.
- Hạn chế vượt xe và đánh lái gấp: Khi chưa hiểu rõ độ nhạy của vô-lăng và hệ thống phanh, việc chuyển làn đột ngột hoặc vượt xe có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.
- Quan sát kỹ và tập trung cao độ: Chú ý nhiều hơn đến không gian xung quanh, điểm mù và các phương tiện khác để chủ động kiểm soát tình huống.
- Giữ tâm lý bình tĩnh, thoải mái: Một trạng thái tinh thần ổn định sẽ giúp các thao tác trở nên chính xác, mượt mà hơn và giảm áp lực khi lái xe lạ lần đầu.
Làm quen xe ô tô trước khi lái là một bước chuẩn bị quan trọng, góp phần trực tiếp vào sự an toàn và hiệu quả trong quá trình điều khiển phương tiện. Việc dành ra vài phút để quan sát tổng thể, điều chỉnh tư thế lái và cảm nhận phản hồi của xe giúp người lái nhanh chóng thích nghi với chiếc xe mới, từ đó giảm thiểu nguy cơ sai sót và nâng cao khả năng xử lý tình huống trên đường. Bất kể là xe mới mua, xe thuê hay xe mượn, thói quen làm quen xe ô tô trước khi lái cần được xem như một nguyên tắc không thể bỏ qua để đảm bảo cho bạn và những người tham gia giao thông khác.
>>> Xem thêm: Kỹ năng lái xe dành cho phụ nữ
